Robert Pinkerton, British & Foreign Bible Society
scroll down for original English
Pjesë nga letra e Robert Pinkertonit, lidhur me një Dhiatë të Re shqipe, shkruar më 25 tetor 1819, Kostantinopojë
“Gjatë vizitës sime të shkurtër në këtë qytet njëra punë e rëndësishme më zuri tjetrën saqë më është dashur të punoja pothuaj ditë e natë, me qëllim që të ndiqja me qetësi dhe me sy të paanshëm çështjet e ndryshme, të cilat më janë paraqitur paraqitur për t’i shqyrtuar. Midis tyre këto dy janë ndër jo më pak të rëndësishmet: e konkretisht, e para – një përkthim i Dhiatës së Re në gjuhën shqipe më është lidhur në zemër në këta disa vjet të shkuar aq fort, sa me të vërtetë nuk mund të shpëtoja prej tij. Ndonëse në Korfuz filloi të hapej perspektiva dhe gjithë shpresat e realizimit po gjenin përshëndetje, përsëri nuk u bë asgjë vendimtare. M’u desh në fillim të vizitoja Athinën, të njihesha me shtrirjen e madhe të popullsisë shqiptare, të vuaja prej trajnimit shumë të keq, madje të egër, nga shqiptarët e Parosit, që ta kuptoja thellë rëndësinë e kësaj pune dhe nevojën e madhe që është për të mos humbur kohë në fillimin e saj, për hir të fiseve të shumta të shqiptarëve, të cilët janë përhapur anë e kënd krahinave të lashta të Ilirisë, Epirit, Maqedonisë e Greqisë. Tashti kam gjetur njeriun, i cili, shpresoj, është paracaktuar t’u dhurojë bekimin e madh vëllezëerve të vet, duke u dhënë Dhiatën e Re në gjuhën e tyre. Emri i tij është Vagjel Meksikoi. Atë ma kanë rekomanduar fort disa prej krerëve më të lartë të bashkësisë fetare greke këtu, si një njeri me cilësi të shquara për këtë punë. Ai tashmë ka shkruar një gramatikë në gjuhën e vet, të cilën ma tregoi. Atë e njeh mirë patriarku grek i Stambollit, i cili gjithashtu e ka miratuar fort këtë ndërmarrje dhe premtoi të gjente një ose dy ekleziastë të ushtruar mirë në gjuhën shqipe, me qëllim që ta ndihmojë dr. Meksikoin në përpjekjet e tij, dhe ta bëjnë versionin sa më të përkryer, përpara se të shkojë në shtyp. Ne propozojmë ta shtypim bashkë me tekstin e përkthimit të Hilarionit në shtylla paralele. Kjo do ta bëjë më të dobishëm në fillim, sepse ka një numër shqiptarësh që e njohin por jo mirë greqishten e re, ashtu si edhe grekësh, që e kuptojnë por jo mirë shqipën. Këta do të mësojnë të lexojnë dhe të kuptojnë të vërtetat e sakta të Ungjillit, kur t’u paraqitetnë të dy gjuhët, më lehtë sesa po t’u jepet në secilën gjuhë veçan. Ai tashmë ka përkthyer kreun e 5-të të Mateut dhe kreun e parë të Ungjillit të Shën Joanit, dhe më paraqiti një kopje të tyre si frytet e para të kësaj ndërmarrjeje të rëndësishme.”
Nga Annual Report of the British and Foreign Bible Society, raporti i 16-të, f. 22-23. Përkthyer nga Prof. Dr. Xhevat Lloshi në librin Përkthimi i V. Meksit dhe redaktimi i G.Gjirokastritit: 1819-1827 (Tirana: Onufri, 2012), f. 161-162. Përdorur këtu me lejën e përkthyesit.
Extract of Robert Pinkerton’s Letter, Concerning the Albanian New Testament, Written on 25 October 1819 from Constantinople
“One important business has followed so closely upon another, during the short time of my visit to this City, that I have had to labour almost night and day, in order to follow up, with calm and dispassionate investigation, the different subjects which have presented themselves for my consideration. Among these the two following are none of the least momentous: indeed, the first—a translation of the New Testament into the Albanian language, has entwined itself about my heart for these several years past, in such a way that I literally could not get rid of it. And although at Corfu the prospect began to open, and all the hopes of realization to cheer, yet nothing decisive was there effected. No—I must first visit Athens, learn the vast extend of the Albanian population, suffer the most unkind, and even cruel treatment from the Albanians of Paros, in order rightly to understand the importance of this work, and the great need there was for losing no time in getting it undertaken, for the sake of the numerous tribes of Albanians, who have spread themselves far and wide in the ancient countries of Illyria, Epirus, Macedonia, and Greece. I have now found a man who, I hope, is destined to bestow the great blessing upon his brethren, of giving them the New Testament in their native tongue. His name is Evangelos Mexicos. He has been very highly recommended to me by some of the first dignitaries of the Greek Communion here, as a person eminently qualified for the work. He has already written a grammar in his native tongue, which he shewed me. He is well known to the Greek Patriarch of Constantinople, who has also highly approved of the undertaking, and has promised to send for one or two ecclesiastics well skilled in the Albanian language, with a view to aid Dr. Mexicos in his labours, and render the versions as perfect as possible before it is put to the press. We propose to print it with the text of Hilarion’s translation, in parallel columns. This will render it more useful in the first instance, as there are such a number of Albanians who are but imperfectly acquainted with the modern Greek, and of Greeks who understand but imperfectly the Albanian. These will more easily learn to read and understand the precise truths of the Gospel, when presented to them in the two languages, than in either of them separately. He has already translated the 5th chapter of Matthew, and the 1st chapter of St. John’s Gospel, and presented me with a copy of them, as the first fruits of this important undertaking.”